Riskli Yapı Tespiti Nasıl Yapılır? Başvuru, Süreler ve İtiraz

Not: Bu yazıdaki süreler 6306 sayılı Kanun ile Uygulama Yönetmeliği'nin mevzuat.gov.tr'deki güncel metninden alınmıştır. Bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Son güncelleme: 13 Ekim 2026.

Riskli yapı tespiti, bir binanın deprem gibi bir afette yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıyıp taşımadığını resmî olarak belirleyen incelemedir. Sonuç "riskli" çıkarsa bina tapuda riskli yapı olarak işaretlenir ve 6306 sayılı Kanun'daki süreç başlar: maliklerin kararı, tahliye, yıkım ve yeniden yapım. İstanbul'da Yarısı Bizden desteğinden yararlanmanın ilk şartı da bu tespittir.

Kısa cevap: Tespiti bina malikleri yaptırır ve masrafını öder. İncelemeyi lisanslı bir kurum ya da kuruluş yapar, rapor il müdürlüğünde incelenir; eksik yoksa en geç on iş günü içinde tapuya bildirilir. Muhtarlıktaki on beş günlük ilanın son günü malikler tebliğ almış sayılır, itiraz için de o günden itibaren on beş gün vardır.

Başvuruyu kim yapar, masrafı kim öder?

Yönetmeliğe göre tespit "öncelikle yapı malikleri veya kanunî temsilcileri tarafından, masrafları kendilerine ait olmak üzere" yaptırılır. Talep, Bakanlığın elektronik sistemi üzerinden, lisanslandırılmış kurum ya da kuruluş aracılığıyla açılır. Kat irtifakı ya da kat mülkiyeti kurulmamış, arsa paylı tapusu olan binalarda tespiti yapının sahibi olan arsa payı sahibi yaptırır.

Malikler yaptırmazsa idare süre vererek isteyebilir ya da tespiti kendisi yaptırabilir. Bu durumda da masraf maliklere hisseleri oranında yansıtılır ve tebligattan sonraki bir ay içinde ödenmesi gerekir.

Tespit nasıl yapılır?

İnceleme, yönetmeliğin ekindeki "Riskli Yapıların Tespit Edilmesine İlişkin Esaslar"a göre ve Başkanlığın yazılımı kullanılarak yapılır. Yalnızca içinde oturulan ya da kullanılan yapılar incelenir. İnşaatı süren ve kimsenin oturmadığı yapılar ile metruk ya da taşıyıcı bütünlüğü zaten bozulmuş binalar tespite konu edilmez.

Her bina için kural olarak tek rapor düzenlenir. Kuruluş, binanın daha önce raporu olup olmadığını sistemden kontrol eder; ikinci rapor ancak itiraz ya da mahkeme kararı gibi istisnai durumlarda mümkündür. Sistemde kayıt açıldıktan sonra iki ay içinde tespit yapılmazsa maliklerden biri kaydın silinmesini isteyebilir; altı ay geçerse kayıt kendiliğinden silinir.

Rapor çıktıktan sonra: tapu, ilan ve tebliğ

1. Kuruluş raporu il müdürlüğüne (yetki devri yapılmışsa ilgili idareye) sistem üzerinden gönderir.
2. Müdürlük raporu inceler, eksik bulursa kuruluşa geri gönderir. Kuruluş eksikleri otuz gün içinde gidermek zorundadır.
3. Eksik yoksa riskli yapı en geç on iş günü içinde tapu müdürlüğüne bildirilir ve tapunun beyanlar hanesine yazılır.
4. Tespit tutanağı binaya asılır, maliklere e-Devlet üzerinden bildirilir ve muhtarlıkta on beş gün ilan edilir. Bina ayrıca Başkanlığın internet sayfasında on beş gün ilan edilir.
5. Muhtarlıktaki ilanın son günü, malikler ve diğer hak sahipleri tebliğ almış sayılır.

Süreler, eve bir mektubun ulaştığı günden değil, muhtarlıktaki ilanın son gününden işler. Bu yüzden e-Devlet bildirimlerini ve binaya asılan tutanağı takip etmek gerekir.

İtiraz: kim, nereye, kaç gün içinde?

Rapora yalnızca yapı malikleri ya da kanuni temsilcileri, malik vefat etmişse mirasçıları itiraz edebilir. Kiracıların itirazı işleme alınmaz. Süre, muhtarlıktaki ilanın son gününden itibaren on beş gündür. Dilekçe, binanın bulunduğu yerdeki il müdürlüğüne (yetki devri varsa idareye) verilir; süresi geçmiş itirazlar incelenmez.

İtirazları teknik heyetler değerlendirir. Her heyet için üniversitelerin ilgili bölümlerinden, en az doktor öğretim üyesi kadrosundaki adaylar rektörlükçe belirlenir. İlde heyet yoksa itiraz, o il için yetkilendirilmiş heyetin bulunduğu ile gönderilir.

Kanun ayrıca, bu süreçte kurulan idari işlemlere karşı tebliğden itibaren otuz gün içinde idari yargıda dava açılabileceğini söyler. İtiraz ile dava yolunun birbirini nasıl etkilediği somut duruma göre değişebileceği için tebliğden sonra vakit kaybetmeden bir avukata danışmak en doğrusu.

Tespit kesinleşince ne olur?

İtiraz edilmez ya da itiraz reddedilirse tespit kesinleşir. İdare, maliklerden doksan günü geçmeyen bir süre içinde binayı boşaltıp yıktırmalarını ister; bu sürede yapılmazsa tahliye ve yıkım idarece yapılır. Yıkım ruhsatı, binanın boşaltıldığı ve elektrik, su, doğalgazın kapatıldığı belgelenince maliklerin onayı aranmadan altı iş günü içinde verilir. Yüksekliği 21,50 metreyi aşan binalarda yıkım sorumlusu olarak bir statik fenni mesul belirlenir.

Yeniden yapım, kat karşılığı anlaşması ya da satış gibi kararlar için oybirliği gerekmez; maliklerin hisseleri oranında salt çoğunluğu yeterlidir. Bu aşamadaki en önemli karar, binanın hangi modelle yeniden yapılacağıdır. Kat karşılığı ile inşaat taahhüt modeli arasındaki farkı ayrı bir yazıda anlattık.

Yarısı Bizden'de son durum

Yarısı Bizden, İstanbul'daki riskli yapıların dönüşümü için verilen hibe, kredi ve taşınma desteğidir. Bakanlığın açıklamasına göre konut başına 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL taşınma desteği; iş yerinde 437 bin 500 TL hibe ve aynı tutarda kredi veriliyor (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 27 Şubat 2026).

Süre konusunda şu an iki tarih var. 27 Şubat 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan karar değişikliğine göre destek, "31/12/2026 tarihine kadar" 6306 sayılı Kanun kapsamında onaylanan riskli yapılar için geçerli; aynı düzenlemeyle 2025 ve 2026'da riskli ilan edilen yapıların tamamı kapsama alındı. 7 Eylül 2026'daki Kabine toplantısından sonra ise Cumhurbaşkanı Erdoğan kampanyanın 31 Aralık 2027'ye uzatıldığını açıkladı (İletişim Başkanlığı). Bu yazıyı güncellediğimiz 13 Ekim 2026'da uzatmaya ilişkin kararı Resmî Gazete'de bulamadık; yayımlandığında bu bölümü güncelleyeceğiz.

Uzatma kararı yayımlanana kadar yürürlükteki metin 2026 sonunu gösteriyor. Rapor ile tapu kaydı arasında inceleme ve ilan süreleri olduğunu düşünürseniz başvuruyu yıl sonuna bırakmamak en güvenli yol. Binanız için destek tutarlarını Yarısı Bizden hesaplayıcısında görebilirsiniz.

Sık sorulanlar

Kiracı riskli yapı tespitine itiraz edebilir mi?

Hayır. Yönetmelik itiraz hakkını yapı maliklerine, kanuni temsilcilerine ve malik vefat etmişse mirasçılarına tanıyor; başka kişilerin itirazı işleme alınmıyor.

Aynı binaya ikinci bir rapor alınabilir mi?

Kural olarak hayır. İtiraz ya da mahkeme kararı üzerine yeniden rapor gerekmesi, raporun gerçeğe aykırı düzenlendiğinin anlaşılması ya da binanın risk durumunu etkileyen somut bir olay yaşanması dışında her bina için tek rapor düzenlenir.

Kaynaklar

• 6306 Sayılı Kanunun Uygulama Yönetmeliği, madde 7 ve 8 (21.05.2024 değişikliğiyle)
• 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun, madde 6
• Resmî Gazete, 27 Şubat 2026